Nederland is in snel tempo een echt spaarlampenland aan het worden. Dit blijkt uit een meting van het aantal verschillende lampen in huishoudens die is uitgevoerd door GfK Panelservices in opdracht van Stichting LightRec Nederland. De dik zeven miljoen Nederlandse huishoudens hebben elk gemiddeld negen spaarlampen in huis, ruim meer dan het gemiddelde in veel andere Europese landen. Wel blijft de correcte inzameling en verwerking van deze energiezuinige lampen achter bij de verwachtingen. Bij de overhandiging van de onderzoeksresultaten aan Hetty Hafkamp, voorzitter van de Task Force Verlichting, pleitte LightRec-voorzitter Martin de Jager daarom vanmiddag voor intensieve voorlichting om consumenten bewust te maken van de noodzaak van recycling van energiezuinige verlichting.

De spaarlamp wint snel terrein, zo blijkt uit het onderzoek van LightRec, verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van onder meer spaarlampen en Tl-buizen in Nederland. Ons land telt circa 7,2 miljoen huishoudens met in totaal bijna 407 miljoen lampen in en rond het huis. Dat betekent dat er in een doorsnee huishouden gemiddeld 57 lampen worden aangetroffen. Inmiddels is 16% hiervan een spaarlamp, in totaal 64 miljoen. Dat komt neer op gemiddeld negen spaarlampen per huishouden. In 1990 was dit er nog maar één spaarlamp, in 2000 nog slechts drie. Als deze stijging doorzet is te verwachten dat binnen nu en vijf jaar het grootste deel van de verlichting binnen- en buitenshuis energiezuinig zal zijn, temeer omdat vanaf september 2009 een begin wordt gemaakt met de uitfasering van de gloeilamp.

Met deze cijfers loopt Nederland nu al voorop loopt in het gebruik van spaarlampen. Marktleider Philips bevestigt deze resultaten. Uit cijfers van de lampenproducent blijkt dat Nederland samen met het Verenigd Koninkrijk de Europese top aanvoert, op de voet gevolgd door Denemarken en Duitsland.

De Europese regelgeving verplicht gescheiden inzameling en milieuverantwoorde recycling van deze energiezuinige lampen. Nu de gloeilamp vanaf september 2009 in hoog tempo uit de winkelschappen verdwijnt, wilde LightRec inzichtelijk maken hoeveel spaarlampen de komende jaren door consumenten naar alle waarschijnlijkheid extra worden aangeboden voor verwerking. Volgens LightRec-voorzitter Martin de Jager is dit het komend decennium een ‘snel aanwassend stuwmeer' aan
spaarlampen. "Momenteel zijn er nog bijna 300 miljoen gloeilampen in huishoudens aanwezig. Deze zullen de komende jaren vervangen worden door energiezuinige lampen. Dit betekent dat over afzienbare tijd een explosieve stijging van het aantal in te zamelen lampen te zien zal zijn."

Veel consumenten zijn nog niet op de hoogte van het feit dat energiezuinige lampen technisch gesproken ‘elektrische apparatuur' zijn en dus niet (zoals een gloeilamp) als huisvuil mogen worden afgedankt. De Jager: "De consument trekt logischerwijs geen parallel tussen een spaarlamp en een wasmachine. Beiden vallen wel onder dezelfde Europese en Nederlandse regelgeving. Bovendien is een spaarlamp tot wel 94% te recyclen in herbruikbare grondstoffen. Kortom, alle reden om de komende jaren in te zetten op het thema: Spaarlamp stuk? Lever hem in!"

LightRec neemt volgens De Jager al concrete maatregelen om de consument ertoe aan te zetten afgedankte spaarlampen gescheiden in te leveren. "Naast mediacampagnes proberen we het inleveren van kapotte spaarlampen zo laagdrempelig mogelijk te maken voor de consument. Wat ons betreft kun je ze straks gewoon kwijt bij de supermarkt, net als flessen, oud papier en batterijen." Daarnaast onderhandelt LightRec met een aantal grote winkelketens over nieuwe inzamelingsactiviteiten die dit jaar nog moeten starten.

Deze initiatieven hebben alleen effect als de consument weet dat een kapotte spaarlamp niet met het huisvuil weggegooid mag worden. De Jager hield daarom bij de overhandiging van de onderzoeksresultaten aan Hetty Hafkamp een vurig pleidooi voor een brede aanpak van het probleem.

"De producenten en importeurs verenigd in LightRec nemen hun verantwoordelijkheid. VROM moet dat ook doen. Als de minister het advies van de Task Force Verlichting overneemt en energiezuinige verlichting actief stimuleert, dan is flankerend beleid op het gebied van consumentenvoorlichting over de inzameling keiharde noodzaak. We moeten de komende jaren ondubbelzinnig en gezamenlijk duidelijk maken aan het grote publiek dat elke energiezuinige lamp milieuwinst oplevert, maar elke ingezamelde energiezuinige lamp dubbele milieuwinst."
Het onderzoek is door GfK Panelservices uitgevoerd onder bijna 3.000 Nederlandse huishoudens. De onderzoeksresultaten zijn separaat opvraagbaar.